ابو الحسن قزوينى

78

فوايد الصفويه ( فارسى )

در ذكر خلافت و سلطنت شاه سلطان حسين بن شاه سليمان الصفوى الموسوى الحسينى بهادر خان در اوايل سنه يك هزار و يك صد هجرى ، بعد از رحلت پدر در دار السلطنت اصفهان به صواب ديد وزراء و امراء بر تخت سلطنت موروثى جلوس فرمود . سران و سركردگان را به نوازش خسروانه سرافراز فرموده ، هر يك را به فراخور مرتبهء خويش انعام و تيول داد . تا مدت بيست سال هرج « 88 » و مرج در ممالك ايران رخ ننمود و مدت بيست سال ميل خاطر آن حضرت به طرف علما و فضلا و عياشى گذشت . و نظر به جبر و تعدى قزلباشيه كه با رعايا مىكردند ، حكام قزلباشيه معزول فرمود . به جهت عدل و داد ، سادات و فضلا متقى و پرهيزگار را به جاى امراء در شهر هاى ايران به حكومت گذاردند ، كه موافق شرع انور اثنى عشر به ديوان خاص و عام پردازد ، ( 116 چ ) و شعائرى [ را ] كه شيوهء سلاطين صفويه بود ، آن حضرت برانداخت . چنانچه خواهد آمد . آنچه ملا محمد باقر مجلسى كه استاد « 89 » آن حضرت بود ، عرض مىنمود ، به اجابت مقرون بود . در اكثر امور ملكى و مالى به صلاح و صواب ديد فضلا و علما مى - فرمود ، و طريقه صوفيه كه شعار و اطوار سلسله عليه صفويه بود ، برانداخت « 90 » از آن جمله توحيد خانه كه در دولت خانه آن حضرت متصل عالى قاپو بود و هر شب جمعه ، مشايخ صوفيه جمع شده با خلفا و امراء جد كرده و ياهو مىزدند ، موقوف فرمود . جميع مشايخ صوفيه را از اصفهان بيرون كردند . از آن جمله علامهء زمان وحيد الدوران ملا صادق اردستانى با بيست نفر از شاگردان معتبر او كه هر يك فضيلت تمام داشتند از جمله شاگردان او يكى شيخ محمد على حزين لاهيجى است ، كه از اصفهان اخراج كردند و از باقى ممالك محروسه نيز آنچه صوفيه و مريدانشان بودند ، بدر

--> ( 88 ) - اصل حرج . ( 89 ) - در هر دو نسخه « اوستاد » نوشته شده است . ( 90 ) - براى آگاهى از اينكه آيا خاندان صفوى ، اهل تصوف بودند . رجوع كنيد به : كامل مصطفى الشيبى . « تشيع و تصوف » ، ترجمه عليرضا ذكاوتى قراگزلو ( تهران 1359 ) .